Ovaj sastojak iz kakaa utiče na zdravlje ćelija i biološko starenje: Naučnici otkrivaju njegov potencijal

Starenje se ne odvija samo na kalendaru. U ćelijama, na nivou DNK, vreme se meri drugačije - kroz hemijske oznake, zaštitne strukture hromozoma i fine molekularne promene koje se ne vide u ogledalu.

Upravo tu, na tom nevidljivom nivou, nauka sve češće otkriva da pojedina biljna jedinjenja iz hrane imaju ulogu daleko veću od ukusa ili kratkotrajnog efekta na energiju.

Preporučujemo

Jedno od takvih otkrića dolazi iz istraživanja koje povezuje teobromin, prirodno jedinjenje prisutno u kakau i kafi, sa sporijim biološkim starenjem kod ljudi.

Šta je zapravo biološka starost 

Biološka starost predstavlja procenu „istrošenosti“ tkiva i organa, nezavisno od hronoloških godina. Ona se danas meri pomoću tzv. epigenetskih satova, koji analiziraju obrasce DNK metilacije, hemijskih oznaka koje utiču na to kako se geni ponašaju tokom života.

Jedan od alata koji se danas često koristi za procenu biološkog starenja zove se GrimAge. On pomaže da se proceni koliko je organizam „istrošen“ iznutra i pokazao se kao dobar pokazatelj rizika od hroničnih bolesti i skraćenog životnog veka.

Pored toga, naučnici prate i DNAmTL, metod koji, na osnovu promena na DNK, procenjuje dužinu telomera. Telomere su mali zaštitni delovi na krajevima hromozoma koji štite ćelije prilikom deobe, ali se s vremenom prirodno skraćuju.

Kada su telomere kraće, ćelije teže obavljaju svoju funkciju, što se povezuje sa većim rizikom od srčanih bolesti, pojedinih vrsta raka i ubrzanog starenja. Upravo zato se dužina telomera smatra jednim od važnih pokazatelja zdravlja ćelija i procesa starenja.

Teobromin, zapostavljeni molekul iz kakaa

Teobromin je biljni alkaloid iz iste grupe kao kofein, ali sa blažim i dugotrajnijim delovanjem. Za razliku od kofeina, više utiče na kardiovaskularni sistem nego na nervni, zbog čega se sve češće razmatra u kontekstu dugoročnog zdravlja.

Šta kaže nauka o teobrominu i starenju?

Istraživači sa King’s College London analizirali su podatke oko 1.600 odraslih osoba i povezali nivoe teobromina u krvi sa epigenetskim markerima starenja, poput GrimAge i DNAmTL. Učesnici sa višim nivoima teobromina pokazivali su sporije biološko starenje i „mlađi“ epigenetski profil ćelija.

Veza je ostala prisutna i nakon što su uzeti u obzir kofein, pušenje, telesna masa i drugi faktori, što sugeriše da efekat nije samo posledica kafe ili drugih stimulansa. Posebno je bila izražena kod bivših pušača, što može ukazivati na ulogu teobromina u ublažavanju oksidativnog stresa.

Važno je, međutim, da se radi o opservacionom istraživanju, koje pokazuje povezanost, ali ne i direktan uzrok. Kakao i crna čokolada nisu izvor samo teobromina, već i polifenola koji zajedno mogu doprineti povoljnim efektima na krvne sudove i upalne procese.

Istraživanje objavljeno u časopisu Aging dodaje još jedan sloj razumevanja kako biljna ishrana, kroz kompleksnu kombinaciju bioaktivnih jedinjenja, može uticati na procese starenja. Umesto traženja jednog „čudesnog sastojka“, ovi nalazi ponovo ukazuju na značaj celokupnog kvaliteta ishrane bogate prirodnim biljnim namirnicama.